Program

Finansowe zabezpieczenie przyszłości wobec wyzwań demograficznych Europy

Obszar: INNOWACJE SPOŁECZNE, PRACA 4.0 i PRZEMYSŁ 4.0

Dzień 3 | Pawilon Nowych Idei | godz.: 13:00 - 14:30

Partner:   

  • Jak rozwój technologii, zwiększona mobilność pracobiorców i dłuższa aktywność zawodowa będą kształtowały relacje w nowoczesnej gospodarce
  • Oszczędzanie na przyszłość (emeryturę) – prawo do indywidualnego wyboru a stabilność i efektywność systemu?
  • Czy długoterminowe oszczędzanie może być zbieżnym interesem przedsiębiorców i pracowników?
  • Kiedy korzyści przeważą koszty? Szansa na rozwój organizacji? Kryteria wyboru instytucji finansowej

Uczestnicy:

Wystąpienie wprowadzające: Teresa Czerwińska, Minister Finansów

  • Paweł Borys, prezes Polskiego Funduszu Rozwoju
  • Henryk Orfinger, prezes zarządu Dr Irena Eris
  • Jan Prądzyński, prezes Zarządu, Polska Izba Ubezpieczeń
  • Bartosz Marczuk, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Podsumowanie: Paweł Borys, prezes Polskiego Funduszu Rozwoju oraz Teresa Czerwińska, Minister Finansów
Prowadzenie: Grzegorz Baczewski, dyrektor generalny Konfederacji Lewiatan

Jesteśmy świadkami zasadniczych zmian zachodzących na rynku, które mają znaczenie dla całej Unii Europejskiej, gospodarek krajowych, w tym polskiej, i poszczególnych przedsiębiorców. Obecnie w Polsce obserwujemy ubytek populacji. Towarzyszy temu wzrost odsetka osób w wieku poprodukcyjnym, co w konsekwencji przekłada się na zwiększanie obciążeń demograficznych.

Niekorzystnym zjawiskom demograficznym towarzyszyć będzie spadek produktywności pracy oraz wartości wytwarzanego produktu krajowego brutto. Jednocześnie będą rosły obciążenia budżetu państwa oraz budżetów gospodarstw domowych wydatkami na opiekę zdrowotną, usługi opiekuńcze oraz na zabezpieczenie przyszłych dochodów po zakończeniu okresu aktywności zawodowej.

Naturalną konsekwencją tych procesów będzie rosnąca presja na systemy zabezpieczenia społecznego, w tym ubezpieczeń emerytalnych. Istotną kwestią jest prognozowane obniżenie wartości emerytur. Jak wskazano w Zielonej Księdze Przeglądu Emerytalnego 2016 roku, w grudniu 2015 roku przeciętna wysokość emerytury przyznanej według nowych zasad stanowiła 59,8% przeciętnego wynagrodzenia. W 2060 roku relacja ta będzie się wahać od 45,5% do 52% przeciętnego wynagrodzenia.

Malejący udział wynagrodzeń w strukturze dochodów i obniżająca się wraz z rosnącym przeciętnym wiekiem populacji pracowników produktywność pracy, niższe świadczenia emerytalne, a także rosnące trudności ze znalezieniem pracowników wymagają podjęcia konkretnych działań. Ich celem powinno być z jednej strony przygotowanie ludzi do funkcjonowania w tej nowej rzeczywistości, a z drugiej – stworzenie impulsu do przyspieszenia wzrostu gospodarczego, zwiększenia nakładów inwestycyjnych i kompensacji rosnących trudności z zasobami pracy poprzez zwiększone zaangażowanie kapitału.

Niewątpliwie jednym z najważniejszych zidentyfikowanych dla Polski czynników ograniczających skalę inwestycji jest niska stopa oszczędności.

Odpowiedzią na opisane wyzwania zarówno społeczne, jak i gospodarcze może być instrument dodatkowego oszczędzania długoterminowego, który zapewni dodatkowe dochody na okres po zakończeniu aktywności zawodowej i podniesienie potencjału rozwoju gospodarki. Instrument zaproponowany w projekcie dotyczącym pracowniczych planów kapitałowych (PPK) ma pomóc rozwiązać następujące problemy:

niska stopa oszczędności i luka w poziomie dochodów pomiędzy okresem aktywności zawodowej a okresem emerytalnym;

niska stopa inwestycji;

niski poziom rozwoju lokalnego rynku kapitałowego przy jednoczesnej dużej skali importu inwestycji bezpośrednich i portfelowych z zagranicy.

Odbiór nowego rozwiązania w dużym stopniu będzie zależał od sposobu jego wprowadzania. Jeżeli oszczędzanie w PPK ma być masowe, oszczędzający muszą mieć przeświadczenie, że ich pieniądze są efektywnie inwestowane. Dla pracodawców nowy system oszczędzania nie może być zbyt kosztowny. Perspektywa pracodawców to przede wszystkim podniesienie kosztów zatrudnienia, zarówno tych bezpośrednich związanych z wpłatami, jak i pośrednich związanych z administracyjną obsługą nowego instrumentu. To również kontekst odpowiedzialności za środki osób zatrudnionych oraz potencjalnego sporu pomiędzy pracownikami i pracodawcą w przypadku niesatysfakcjonujących wyników inwestycyjnych. Jednocześnie świadomie prowadzony PPK może stanowić czynnik pozytywnie wyróżniający pracodawcę na rynku pracy.

Przychylniejsze podejście do PPK wymaga budowania zaufania i współpracy poszczególnych grup interesariuszy i organów administracji publicznej, szczególnie poprzez zapewnienie dostępu do rzetelnych informacji. Ważna rola przypadnie instytucjom finansowym, które będą gromadzić i zarządzać środkami pracowników.